Categorie: Kennis en inzicht

Geplaatst op

VK en Spanje: klimaatcrisis bedreigt veiligheid

De regeringen van het VK en Spanje hebben een gezamenlijke verklaring uitgegeven waarin ze aangeven dat de klimaatcrisis een bedreiging voor de nationale veiligheid en onze manier van leven in Europa vormt.

Deze verklaring is opmerkelijk en absoluut een stap in de goede richting! Het komt niet vaak voor dat ministers van twee grote Europese landen zo onverbloemd spreken over de klimaatcrisis en de bedreiging die daarvan uitgaat.

Kanttekening

Maar los van deze zeer welkome stap blijft er nog wel wat te wensen over. Want “een urgente beleidsprioriteit”… hoeveel stappen is dat nog verwijderd van een absolute noodsituatie waarin alles opzij wordt gezet om verder onheil af te wenden? En gaat zo’n aanpak lukken binnen de bestaande economische kaders? Immers: “To these ends, the two Ministers underline the need to mobilise sustainable financing at scale with the challenge we face, enabling a timely transition towards decarbonised and resilient economies. The two Ministers agree on the importance of promoting investment frameworks that facilitate sustainable finance, innovation and competitiveness, and recognise the key role of international financial institutions and multilateral development banks in channeling investment and supporting climate action.” Dat klinkt nog niet als een ‘oorlogseconomie’ waarin in korte tijd enorme stappen kunnen worden gezet.

Geplaatst op

Bosbranden op Google Maps

Zuid-Europa staat in vlammen. Google Maps heeft sinds een paar jaar een optie om de locaties van bosbranden weer te geven. Met vooruitziende blik, zo blijkt. Tegelijkertijd roept zo’n ‘handig’ overzicht een hoop vragen op, zoals: wie gaat wat doen met deze kennis?

Geplaatst op

Extreme hitte remt economische groei

“Als de komende jaren net zo extreem warm worden als de heetste jaren sinds 2014, kunnen grote economieën als Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje tussen 2026 en 2030 tot 5 à 7 procent aan economische groei verliezen. Dat stelt kredietverzekeraar Allianz Trade na onderzoek. Het gaat om verliezen die oplopen tot honderden miljarden euro’s. Ook de Nederlandse economie wordt in toenemende mate geraakt door hitte.” Dat schrijft BNR in een bericht.

En aangezien de opwarming voorlopig gewoon doorgaat omdat we nog lang niet klaar zijn om te stoppen met het verbranden van fossiele brandstoffen zal extreme hitte vaker voorkomen, hoger pieken en langer duren. Na jaren van waarschuwen, terwijl de gevolgen mee leken te vallen, komen we nu steeds meer in fase van concrete ellende, waarbij we geen flauw idee hebben hoe naar het echt gaat worden, omdat niemand dit ooit heeft meegemaakt.

Geplaatst op

Energietransitie blijft kwakkelen

Het blijft kwakkelen met de energietransitie. Na jaren van mooie woorden, een beetje beleid en een beetje geld moeten we opnieuw constateren dat er te weinig vaart in zit. “Veel Nederlanders staan open voor woningverduurzaming, maar in de praktijk blijft actie vaak uit. Volgens Milieu Centraal komt dat vooral doordat duurzame keuzes nog te ingewikkeld, onzeker en duur zijn.” Lees er alles over in dit prima kort en krachtige artikel van Stadszaken.


Ik denk dat de overheid er niet aan ontkomt een actievere rol op zich te nemen. Eerder pleitte ik in een soort van maximumvariant al voor de oprichting van verduurzamingsbedrijven.

Geplaatst op

SER vraagt om meer ontzorging bij verduurzaming

“Huishoudens en kleine ondernemers lopen bij het verduurzamen van hun woning of bedrijfspand vaak tegen belemmeringen aan. En voor wie kan verduurzamen maar niet wil, ontbreekt een duidelijke stimulans. Verder zijn randvoorwaarden niet op orde, zoals netcongestie en het vinden van vakkrachten.” Dat schrijft de SER in zijn nieuwe advies dat toevallig mooi getimed is in deze tijd van exploderende energiekosten. Het is overigens een thema dat al een hele tijd speelt.

“Ontzorging is vooral nodig voor groepen die niet goed in staat zijn om zelf te verduurzamen. Bijvoorbeeld vanwege hun leeftijd, het wonen in een huurhuis, een laag inkomen of het niet goed beheersen van de taal. De SER stelt dat er een zorgtaak ligt voor deze groepen, waarbij lokale energiehulpinitiatieven een belangrijke rol spelen. Ook beveelt de SER structurele maatregelen aan voor huishoudens in energiearmoede, zoals isolatie en hulp bij energiebesparing naast de inzet van een noodfonds voor huishoudens in energiearmoede waarvan de woning nog niet verduurzaamd is.”

De vraag is of alleen deze groepen baat hebben bij ontzorging. Ik denk dat een veel grotere groep aanhikt tegen wat precies te doen, wanneer en door/met wie en hoe dit te financieren. Eerder schreef ik een opinie over een alternatief waarbij de overheid een grotere rol pakt via de oprichting van een verduurzamingsbedrijf waarbij zowel het technische aspect als de financiering en de uitvoering bij de kop worden gepakt.

Eerder deze week had ING er al op gewezen dat onzeker overheidsbeleid verduurzaming frustreert. Werk aan de winkel dus voor het nieuwe kabinet.

Geplaatst op

Denk aan het ondenkbare

“Denk aan het ondenkbare en bereid je voor.” Heel even dacht ik dat dit over de voortdenderende klimaatcrisis ging die zonder subiete drastische koerswijziging het tapijt onder onze samenleving vandaan zal trekken. Maar uiteraard ging het daar niet over en waarschuwde de IMF-topvrouw ‘enkel’ voor de gevolgen voor het “marktsentiment, de groei en de inflatie.


Ben wel benieuwd wie zich nu concreet aan het voorbereiden is, in de politiek, op het werk of privé. Mijn gevoel is dat we ook dit gaan negeren tot de crisis daar is.

Over crisis gesproken, de gasvoorraad in Nederland daalt bijzonder hard. We zijn aangekomen bij een recordlage vulgraad van nog maar 7,6 procent. Bedenk daarbij dat we nog lang niet in de warme lente zijn aangekomen en dat aanvullen van de voorraden op dit moment bijzonder lastig is. Bedenk ook dat we gas niet alleen voor stoken, koken en warm water nodig hebben maar ook voor onze elektriciteitsproductie als de zon niet schijnt en het weinig waait.

Dit roept zoveel vragen op. Zijn er plannen voor als de gasvoorraden op zijn? Bij welke vulgraad gaan we drastisch gas besparen? Welke sectoren hebben dan prioriteit? Of nemen we geen maatregelen en hopen we langs de afgrond te scheren? Of gokken we op hulp vanuit het buitenland? Hoe denken we op tijd de voorraden aan te kunnen vullen richting het volgende stookseizoen? En tegen welke prijs? Of leveren we onszelf toch maar weer uit aan de Russen zoals de Belgische premier blijkbaar vandaag heeft voorgesteld?

Geplaatst op

Klimaat in het regeerakkoord

D66, VVD en CDA zijn eruit: het regeerakkoord 2026 – 2030 staat online. Ik was benieuwd naar de afspraken over het klimaatbeleid. Op pagina 25 staan de belangrijkste zinnen.

“Bouwen aan een schone en veilige toekomst
We gaan met volle kracht aan het werk om de klimaatdoelen te halen. Het klimaatdoel van 2030 wordt lastig, maar we houden die ambitie vast. We gaan vol door met de implementatie en realisatie van maatregelen die reeds zijn afgesproken, lossen knelpunten in de uitvoering op en versnellen doorbraken waar mogelijk. Door vol in te zetten op lange termijnbeleid en een slimme Europese aanpak doen we alles wat nodig is om de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 te halen. Daarom wordt in Europees verband doorgewerkt aan het halen van de Klimaatdoelen en houden we daarnaast vast aan de klimaatdoelen uit de nationale Klimaatwet. Dit willen we doen:

  • Europees is afgesproken om in 2040 in totaal 90% broeikasgasemissies netto te reduceren ten opzichte van 1990. Daarvoor is aanvullende inspanning nodig. In 2026 komt de Europese Commissie met voorstellen voor het 2040-maatregelenpakket. Nederland spant zich in voor een ambitieus Europees pakket ten behoeve van een gelijk speelveld. We sluiten na het vaststellen van de Europese maatregelen zoveel mogelijk aan bij deze aanpak. In het voorjaar van 2027 nemen we indien nodig aanvullende nationaal geborgde maatregelen om het doel van 2040 te halen en hebben daarbij oog voor betaalbaarheid en handelingsperspectief.
  • …. “

Financieel

Uit de financiële bijlage blijkt dat voor deze kabinetsperiode alleen (een beetje) extra geld komt voor wind op zee en (best veel) extra geld om de stroom voor de industrie goedkoper te maken. Echt nieuw geld staat pas vanaf 2031 op de planning. Ook dan wordt er veel geld gespendeerd in het matigen van de energierekening voor de industrie.

Interpretatie

Wat hier eigenlijk staat is:

  • We doen niks extra’s voor het doel van 2030 waarvan we dus weten dat het lastig wordt om nog te halen.
  • We zetten wel in op het halen van de doelen van 2040 en 2050, in Europees verband. Maar we wachten ook af waar Brussel mee komt. Momenteel is Brussel vooral bezig om klimaatmaatregelen af te zwakken om de industrie te steunen.

Het gevolg zal zijn dat we na 2030 extra aan de bak moeten om de doelen van 2040 en 2050 te halen. Dat betekent ook dat er steeds minder tijd is om grote veranderingen in gang te zetten. De kans neemt daardoor toe dat de doelen van 2040 en 2050 niet gehaald zullen worden. En dat terwijl nu al duidelijk is dat we de 1,5 gradengrens keihard gaan overschrijden. Je zou kunnen zeggen dat het akkoord realistisch is in die zin dat het erkent dat bijsturing van de fossiele tanker lastig is. En dat klimaat minder prioriteit krijgt te opzichte van een concurrerend bedrijfsleven. Maar je zou ook kunnen zeggen dat we als verslaafden tegen beter weten in de echte pijn van aanpassing nog even voor ons uit schuiven.

Veel zal daarbij afhangen van de invulling. Komt er een ambitieuze en bestuurlijk handige minister met voldoende politieke backup? Is het kabinet bereid om het bedrijfsleven meer de duimschroeven aan te draaien met verplichtende afspraken? Dat zou dan wel echt een trendbreuk zijn. Gaat de rechter nog wat extra klimaatbeleid eisen?

Geplaatst op

Klimaatverandering raakt nationale veiligheid

De Britse inlichtingendiensten waarschuwen dat klimaatverandering de nationale veiligheid raakt. NOS schreef er een interessant bericht over. Het bericht leest als het eerlijke verhaal over de gevolgen van de klimaatverandering. In een notendop: de kans op watertekorten en voedseltekorten neemt wereldwijd toe evenals de kans op nieuwe pandemieën. Meer mensen gaan op zoek naar een leefbaar stukje grond, waardoor de migratie toeneemt. Hierdoor en door stijgende voedselprijzen nemen de spanningen op het thuisfront toe. Onze democratieën raken er verder door onder druk. Het is in het kort een beetje wat ik in 2017 al in een schema heb verwerkt.