De nieuwe strategie van de mensheid voor de klimaatcrisis is “negeren tot het weggaat”, want “alles wat je aandacht geeft groeit”.
De Speld op de grens van briljante satire en galgenhumor.
Negeren tot het weggaat
SER vraagt om meer ontzorging bij verduurzaming
“Huishoudens en kleine ondernemers lopen bij het verduurzamen van hun woning of bedrijfspand vaak tegen belemmeringen aan. En voor wie kan verduurzamen maar niet wil, ontbreekt een duidelijke stimulans. Verder zijn randvoorwaarden niet op orde, zoals netcongestie en het vinden van vakkrachten.” Dat schrijft de SER in zijn nieuwe advies dat toevallig mooi getimed is in deze tijd van exploderende energiekosten. Het is overigens een thema dat al een hele tijd speelt.
“Ontzorging is vooral nodig voor groepen die niet goed in staat zijn om zelf te verduurzamen. Bijvoorbeeld vanwege hun leeftijd, het wonen in een huurhuis, een laag inkomen of het niet goed beheersen van de taal. De SER stelt dat er een zorgtaak ligt voor deze groepen, waarbij lokale energiehulpinitiatieven een belangrijke rol spelen. Ook beveelt de SER structurele maatregelen aan voor huishoudens in energiearmoede, zoals isolatie en hulp bij energiebesparing naast de inzet van een noodfonds voor huishoudens in energiearmoede waarvan de woning nog niet verduurzaamd is.”
De vraag is of alleen deze groepen baat hebben bij ontzorging. Ik denk dat een veel grotere groep aanhikt tegen wat precies te doen, wanneer en door/met wie en hoe dit te financieren. Eerder schreef ik een opinie over een alternatief waarbij de overheid een grotere rol pakt via de oprichting van een verduurzamingsbedrijf waarbij zowel het technische aspect als de financiering en de uitvoering bij de kop worden gepakt.
Eerder deze week had ING er al op gewezen dat onzeker overheidsbeleid verduurzaming frustreert. Werk aan de winkel dus voor het nieuwe kabinet.
Presenting the future?
Denk aan het ondenkbare
“Denk aan het ondenkbare en bereid je voor.” Heel even dacht ik dat dit over de voortdenderende klimaatcrisis ging die zonder subiete drastische koerswijziging het tapijt onder onze samenleving vandaan zal trekken. Maar uiteraard ging het daar niet over en waarschuwde de IMF-topvrouw ‘enkel’ voor de gevolgen voor het “marktsentiment, de groei en de inflatie.
Ben wel benieuwd wie zich nu concreet aan het voorbereiden is, in de politiek, op het werk of privé. Mijn gevoel is dat we ook dit gaan negeren tot de crisis daar is.
Over crisis gesproken, de gasvoorraad in Nederland daalt bijzonder hard. We zijn aangekomen bij een recordlage vulgraad van nog maar 7,6 procent. Bedenk daarbij dat we nog lang niet in de warme lente zijn aangekomen en dat aanvullen van de voorraden op dit moment bijzonder lastig is. Bedenk ook dat we gas niet alleen voor stoken, koken en warm water nodig hebben maar ook voor onze elektriciteitsproductie als de zon niet schijnt en het weinig waait.
Dit roept zoveel vragen op. Zijn er plannen voor als de gasvoorraden op zijn? Bij welke vulgraad gaan we drastisch gas besparen? Welke sectoren hebben dan prioriteit? Of nemen we geen maatregelen en hopen we langs de afgrond te scheren? Of gokken we op hulp vanuit het buitenland? Hoe denken we op tijd de voorraden aan te kunnen vullen richting het volgende stookseizoen? En tegen welke prijs? Of leveren we onszelf toch maar weer uit aan de Russen zoals de Belgische premier blijkbaar vandaag heeft voorgesteld?
Bushfire
WTF!
WTF! Soms moet het er even uit, de frustratie, woede en ook angst over de ontwikkelingen op onze planeet. Ja er zijn lichtpuntjes, maar grosso modo bewegen we ons niet de goede kant op. De hoop is gevestigd op collectieve actie die ervoor zorgt dat ontwikkelingen wel de goede kant op gaan. En collectieve actie, dat zijn we allemaal. Want vergis je niet. Dat je op dit moment misschien nog geen last hebt van klimaatverandering, manipulatie door bigtech en onderdrukking door autoritaire heerszuchtigen, wil niet zeggen dat dat zo blijft.
Inkt op papier, 2026
WTF! Sometimes you just need to let it out—the frustration, anger, and fear about what’s happening on our planet. Yes, there are rays of hope, but broadly speaking, we are not moving in the right direction. Hope lies in collective action that will ensure that developments do go in the right direction. And collective action is all of us. Make no mistake. Just because you may think you are currently not affected by climate change, manipulation by big tech, and oppression by authoritarian rulers, does not mean that this will remain the case.
Ink on paper, 2026
Translated with DeepL.com (free version)
Klimaat in het regeerakkoord
D66, VVD en CDA zijn eruit: het regeerakkoord 2026 – 2030 staat online. Ik was benieuwd naar de afspraken over het klimaatbeleid. Op pagina 25 staan de belangrijkste zinnen.
“Bouwen aan een schone en veilige toekomst
We gaan met volle kracht aan het werk om de klimaatdoelen te halen. Het klimaatdoel van 2030 wordt lastig, maar we houden die ambitie vast. We gaan vol door met de implementatie en realisatie van maatregelen die reeds zijn afgesproken, lossen knelpunten in de uitvoering op en versnellen doorbraken waar mogelijk. Door vol in te zetten op lange termijnbeleid en een slimme Europese aanpak doen we alles wat nodig is om de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 te halen. Daarom wordt in Europees verband doorgewerkt aan het halen van de Klimaatdoelen en houden we daarnaast vast aan de klimaatdoelen uit de nationale Klimaatwet. Dit willen we doen:
- Europees is afgesproken om in 2040 in totaal 90% broeikasgasemissies netto te reduceren ten opzichte van 1990. Daarvoor is aanvullende inspanning nodig. In 2026 komt de Europese Commissie met voorstellen voor het 2040-maatregelenpakket. Nederland spant zich in voor een ambitieus Europees pakket ten behoeve van een gelijk speelveld. We sluiten na het vaststellen van de Europese maatregelen zoveel mogelijk aan bij deze aanpak. In het voorjaar van 2027 nemen we indien nodig aanvullende nationaal geborgde maatregelen om het doel van 2040 te halen en hebben daarbij oog voor betaalbaarheid en handelingsperspectief.
- …. “
Financieel
Uit de financiële bijlage blijkt dat voor deze kabinetsperiode alleen (een beetje) extra geld komt voor wind op zee en (best veel) extra geld om de stroom voor de industrie goedkoper te maken. Echt nieuw geld staat pas vanaf 2031 op de planning. Ook dan wordt er veel geld gespendeerd in het matigen van de energierekening voor de industrie.
Interpretatie
Wat hier eigenlijk staat is:
- We doen niks extra’s voor het doel van 2030 waarvan we dus weten dat het lastig wordt om nog te halen.
- We zetten wel in op het halen van de doelen van 2040 en 2050, in Europees verband. Maar we wachten ook af waar Brussel mee komt. Momenteel is Brussel vooral bezig om klimaatmaatregelen af te zwakken om de industrie te steunen.
Het gevolg zal zijn dat we na 2030 extra aan de bak moeten om de doelen van 2040 en 2050 te halen. Dat betekent ook dat er steeds minder tijd is om grote veranderingen in gang te zetten. De kans neemt daardoor toe dat de doelen van 2040 en 2050 niet gehaald zullen worden. En dat terwijl nu al duidelijk is dat we de 1,5 gradengrens keihard gaan overschrijden. Je zou kunnen zeggen dat het akkoord realistisch is in die zin dat het erkent dat bijsturing van de fossiele tanker lastig is. En dat klimaat minder prioriteit krijgt te opzichte van een concurrerend bedrijfsleven. Maar je zou ook kunnen zeggen dat we als verslaafden tegen beter weten in de echte pijn van aanpassing nog even voor ons uit schuiven.
Veel zal daarbij afhangen van de invulling. Komt er een ambitieuze en bestuurlijk handige minister met voldoende politieke backup? Is het kabinet bereid om het bedrijfsleven meer de duimschroeven aan te draaien met verplichtende afspraken? Dat zou dan wel echt een trendbreuk zijn. Gaat de rechter nog wat extra klimaatbeleid eisen?
Klimaatverandering raakt nationale veiligheid
De Britse inlichtingendiensten waarschuwen dat klimaatverandering de nationale veiligheid raakt. NOS schreef er een interessant bericht over. Het bericht leest als het eerlijke verhaal over de gevolgen van de klimaatverandering. In een notendop: de kans op watertekorten en voedseltekorten neemt wereldwijd toe evenals de kans op nieuwe pandemieën. Meer mensen gaan op zoek naar een leefbaar stukje grond, waardoor de migratie toeneemt. Hierdoor en door stijgende voedselprijzen nemen de spanningen op het thuisfront toe. Onze democratieën raken er verder door onder druk. Het is in het kort een beetje wat ik in 2017 al in een schema heb verwerkt.
Global Risks Report 2026
Het World Economic Forum brengt jaarlijks een Global Risks Report uit. Zo’n 1300 experts geven daarin hun mening over wereldwijde risico’s op de korte en lange termijn. Het rapport dient mede als input voor de top van leiders in het Zwitserse Davos.
In de media was er vooral aandacht voor het risico van economische en gewapende conflicten op de korte termijn. Zie bijvoorbeeld dit bericht op Nu.nl. Op zich niet zo raar in deze tijd, maar als je kijkt naar de middellange termijn (10 jaar) ontstaat er een heel ander beeld. Dan staat juist het risico van extreme weather events op de eerste plaats. Denk aan stormen, overstromingen, droogte en bosbranden. Op de tweede plaats staat het risico van verlies van biodiversiteit en ecologische ineenstorting. En op de derde plaats staat het risico van kritische verandering in aard systemen. Daarmee wordt volgens het rapport het passeren van kantelpunten in het klimaat bedoeld. Blijkbaar is er besloten om het woord klimaatverandering niet meer prominent in overzichten te noemen.
Eerder schreef ik over het Global Risks Report van 2020. Het rijtje milieurisico’s zag er toen vergelijkbaar uit.
Status quo
Het is frappant hoe weinig aandacht het rapport in relatieve zin aan de grootste risico’s voor de middellange termijn besteedt. Of nou ja, misschien ook weer niet zo verrassend, als je die risico’s zou willen aanpakken zou je toch flink in je economisch systeem moeten ingrijpen. En dat is dan weer niet zo fijn discussiëren voor de status quo VIP’s in Davos. En bovendien maak je Trump er maar boos mee.
Drie keer slecht nieuws over het klimaat
Het jaar 2025 is voorbij en volgens het KNMI kunnen we het volgende vaststellen:
- 2025 gaat de boeken in als het op twee na warmste jaar wereldwijd tot nu toe, na 2023 en 2024.
- Deze laatste drie jaar waren gemiddeld meer dan 1,5 graad warmer dan rond 1900.
- Het tempo van opwarming trekt aan.
Wat hier staat is eigenlijk drie keer slecht nieuws voor het klimaat. En daarmee zeker ook voor ons als menselijke soort. Concreet betekent dit dat we feitelijk al door het doel van het Verdrag van Parijs zijn geknald. Ter herinnering: de grens van 1,5 graden was de grens waarbij de opwarming nog enigszins hanteerbaar werd geacht. Gezien de trend dat klimaatverandering in toenemende mate weer wordt ontkend, in ieder geval de urgentie ervan, is niet te verwachten dat we op korte termijn een spectaculaire bijstelling van de uitstoot kunnen verwachten. Die bericht is dan ook uw periodieke reminder dat we nog een kwestie van levensbelang hebben op te lossen die op bijna niemands to do lijstje staat.