D66, VVD en CDA zijn eruit: het regeerakkoord 2026 – 2030 staat online. Ik was benieuwd naar de afspraken over het klimaatbeleid. Op pagina 25 staan de belangrijkste zinnen.
“Bouwen aan een schone en veilige toekomst
We gaan met volle kracht aan het werk om de klimaatdoelen te halen. Het klimaatdoel van 2030 wordt lastig, maar we houden die ambitie vast. We gaan vol door met de implementatie en realisatie van maatregelen die reeds zijn afgesproken, lossen knelpunten in de uitvoering op en versnellen doorbraken waar mogelijk. Door vol in te zetten op lange termijnbeleid en een slimme Europese aanpak doen we alles wat nodig is om de klimaatdoelen voor 2040 en 2050 te halen. Daarom wordt in Europees verband doorgewerkt aan het halen van de Klimaatdoelen en houden we daarnaast vast aan de klimaatdoelen uit de nationale Klimaatwet. Dit willen we doen:
Uit de financiële bijlage blijkt dat voor deze kabinetsperiode alleen (een beetje) extra geld komt voor wind op zee en (best veel) extra geld om de stroom voor de industrie goedkoper te maken. Echt nieuw geld staat pas vanaf 2031 op de planning. Ook dan wordt er veel geld gespendeerd in het matigen van de energierekening voor de industrie.
Wat hier eigenlijk staat is:
Het gevolg zal zijn dat we na 2030 extra aan de bak moeten om de doelen van 2040 en 2050 te halen. Dat betekent ook dat er steeds minder tijd is om grote veranderingen in gang te zetten. De kans neemt daardoor toe dat de doelen van 2040 en 2050 niet gehaald zullen worden. En dat terwijl nu al duidelijk is dat we de 1,5 gradengrens keihard gaan overschrijden. Je zou kunnen zeggen dat het akkoord realistisch is in die zin dat het erkent dat bijsturing van de fossiele tanker lastig is. En dat klimaat minder prioriteit krijgt te opzichte van een concurrerend bedrijfsleven. Maar je zou ook kunnen zeggen dat we als verslaafden tegen beter weten in de echte pijn van aanpassing nog even voor ons uit schuiven.
Veel zal daarbij afhangen van de invulling. Komt er een ambitieuze en bestuurlijk handige minister met voldoende politieke backup? Is het kabinet bereid om het bedrijfsleven meer de duimschroeven aan te draaien met verplichtende afspraken? Dat zou dan wel echt een trendbreuk zijn. Gaat de rechter nog wat extra klimaatbeleid eisen?
Het zal voor insiders geen verrassing zijn: we zijn niet goed voorbereid op de gevolgen van de klimaatcrisis. Dat schrijft het Europees Milieu Agentschap in een nieuw rapport.
De toon is urgent en alarmerend, zoals blijkt uit volgende citaten. “Europa is het snelst opwarmende continent ter wereld en klimaatrisico’s vormen een bedreiging voor zijn energie- en voedselzekerheid, ecosystemen, infrastructuur, watervoorraden, financiële stabiliteit en de volksgezondheid. Volgens een analyse van het Europees Milieuagentschap (EMA) die vandaag verscheen bereikten veel van deze risico’s al kritieke niveaus en zouden ze catastrofaal kunnen worden als er niet snel daadkrachtige maatregelen worden genomen.”
“Onze nieuwe analyse laat zien dat Europa te maken heeft met urgente klimaatrisico’s die sneller toenemen dan waarop onze maatschappij voorbereid is. Om de veerkracht van onze maatschappijen te waarborgen, moeten Europese en nationale beleidsmakers nu handelen om de klimaatrisico’s te verminderen, zowel door snelle emissiereducties als door een solide beleid en krachtige adaptatie maatregelen.”
Voor diegenen die de ontwikkelingen een beetje volgen, zal dit geen verrassing zijn. Zij verbazen zich waarschijnlijk al een hele tijd waarom er zo weinig actie wordt ondernomen. En dat heeft dan zowel betrekking op het terugdringen van de uitstoot als het nemen van beschermende maatregelen tegen de gevolgen.
Persoonlijk ben ik al sinds 2009 ‘gefascineerd’ door dit fenomeen. Dat was toen ik me in de klimaatproblematiek ging verdiepen en ik me wezenloos schrok. Ik heb er toen een boek(je) over geschreven, met tips om zelf in actie te komen. De link vind je hier.
Het is frustrerend om te zien dat we sinds 2009 eigenlijk niet veel zijn opgeschoten. Ja, we hebben een Verdrag van Parijs, maar de concentratie broeikasgassen stijgt nog steeds. Er zijn veel mooie woorden en voornemens, maar de uitvoering ervan ligt bijna altijd in de toekomst. Ik werk nu aan een overzicht van alle redenen/oorzaken die daaraan ten grondslag liggen. Het is al een hele waslijst. Zodra ik er wat verder mee ben, zal ik er hier over schrijven.
