VK en Spanje: klimaatcrisis bedreigt veiligheid

De regeringen van het VK en Spanje hebben een gezamenlijke verklaring uitgegeven waarin ze aangeven dat de klimaatcrisis een bedreiging voor de nationale veiligheid en onze manier van leven in Europa vormt.

Deze verklaring is opmerkelijk en absoluut een stap in de goede richting! Het komt niet vaak voor dat ministers van twee grote Europese landen zo onverbloemd spreken over de klimaatcrisis en de bedreiging die daarvan uitgaat.

Kanttekening

Maar los van deze zeer welkome stap blijft er nog wel wat te wensen over. Want “een urgente beleidsprioriteit”… hoeveel stappen is dat nog verwijderd van een absolute noodsituatie waarin alles opzij wordt gezet om verder onheil af te wenden? En gaat zo’n aanpak lukken binnen de bestaande economische kaders? Immers: “To these ends, the two Ministers underline the need to mobilise sustainable financing at scale with the challenge we face, enabling a timely transition towards decarbonised and resilient economies. The two Ministers agree on the importance of promoting investment frameworks that facilitate sustainable finance, innovation and competitiveness, and recognise the key role of international financial institutions and multilateral development banks in channeling investment and supporting climate action.” Dat klinkt nog niet als een ‘oorlogseconomie’ waarin in korte tijd enorme stappen kunnen worden gezet.

Kleinere oogsten door teveel regen

Nederland wordt warmer en natter, dat is wel zo’n beetje de kern van de KNMI-klimaatscenario’s. En dat we meer extreem weer en een snellere zeespiegelstijging krijgen, natuurlijk. Dat Nederland natter wordt, daar kunnen de boeren over meepraten. Er is een record aan regen gevallen en de grond is te nat om in te zaaien. Dat valt te lezen in een artikel op de site van Omroep Brabant.

Dat is vervelend voor de boeren en hun inkomen. Of zoals boer Berkers het zegt: “Minder groeidagen betekent uiteindelijk minder opbrengst. Dat gaat zeker iets voor de prijzen betekenen, want het is niet alleen hier maar in heel Europa nat.”

Ook in het VK is het veel te nat

Inderdaad, ook bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk heeft veel last van recordneerslag. The Guardian schrijft over de gevolgen daarvan voor de oogsten die logischerwijs lager uitvallen. “Wheat production is down 15% since November, the biggest reduction in cropped areas since 2020. Oilseed rape is down 28%, the biggest reduction since the 1980s, and winter barley is down 22% at 355,000 hectares, the biggest reduction since 2020.”

De boeren in het VK luiden de noodklok over hun lagere inkomsten en gestegen kosten. In tweede instantie zullen ook de consumenten dit probleem op hun bordje krijgen. Producten waarin granen zitten worden al duurder en de prijs zal nog verder toenemen.

Klimaatcrisis

De manier waarop het minder voorspelbare en meer extreme weer de landbouw raakt, is één van de gevolgen van de klimaatcrisis. Zoals ik eerder schreef, wanneer één land wordt getroffen door extreem weer en lagere oogsten, dan kan dit worden opgevangen door import. Worden meer landen getroffen door lagere oogsten, dan wordt de spoeling al snel dun en stijgen de prijzen navenant. Mensen met een kleine beurs merken dit als eerste. In ontwikkelingslanden betekent dit voor velen dat er te weinig eten kan worden gekocht en dus honger.

Hoe meer duidelijkheid er is over die gevolgen, hoe meer burgers, ondernemers en politici bereid (hopelijk) zullen zijn maatregelen te nemen. Daarom is het ook zo belangrijk dat Britse boeren hier zo transparant over zijn. Het zou goed zijn als Nederlandse boeren ook zo open zouden zijn over de effecten op hun inkomen en op de voedselprijzen.

Gebrekkige klimaatadaptatie in het VK

In het Verenigd Koninkrijk heeft het onafhankelijke Climate Change Committee onderzocht hoe goed het land voorbereid is op de gevolgen van de klimaatcrisis. De conclusie is: slecht.


De CCC heeft 45 voorwaarden geformuleerd waaraan voldaan moet worden om voorbereid te zijn en burgers, economie en natuur te beschermen. Voor voedselzekerheid zijn dit bijvoorbeeld dat de klimaatgerelateerde disruptie van voedselimporten wordt “geminimaliseerd”. Ook moet de gevoeligheid voor prijsschokken van voedsel “gereduceerd”.

Aan geen enkele van de 45 voorwaarden wordt op dit moment voldaan. Voor slechts 5 voorwaarden geloofwaardig zijn beleid en plannen geformuleerd waarmee ze in de toekomst kunnen worden gerealiseerd. Niet echt een geweldige score, met (heel) veel ruimte voor verbetering.

De vraag is of dit in Nederland beter geregeld is. Heeft iemand hier zicht op?