WTF!

WTF! Soms moet het er even uit, de frustratie, woede en ook angst over de ontwikkelingen op onze planeet. Ja er zijn lichtpuntjes, maar grosso modo bewegen we ons niet de goede kant op. De hoop is gevestigd op collectieve actie die ervoor zorgt dat ontwikkelingen wel de goede kant op gaan. En collectieve actie, dat zijn we allemaal. Want vergis je niet. Dat je op dit moment misschien nog geen last hebt van klimaatverandering, manipulatie door bigtech en onderdrukking door autoritaire heerszuchtigen, wil niet zeggen dat dat zo blijft. 

Inkt op papier, 2026 

WTF! Sometimes you just need to let it out—the frustration, anger, and fear about what’s happening on our planet. Yes, there are rays of hope, but broadly speaking, we are not moving in the right direction. Hope lies in collective action that will ensure that developments do go in the right direction. And collective action is all of us. Make no mistake. Just because you may think you are currently not affected by climate change, manipulation by big tech, and oppression by authoritarian rulers, does not mean that this will remain the case.

Ink on paper, 2026

Translated with DeepL.com (free version)

Zwart gat

Wat kan er allemaal verdwijnen in een zwart gat? Momenteel lijken er vooral ook veel essentiële waarden en concepten in een gigantisch zwart gat te verdwijnen zoals gezond verstand, eerlijkheid, medemenselijkheid, een stabiel klimaat en de internationale rechtsorde. Wat denk jij: is dit onvermijdelijk of is er een weg terug?

Houtskool en pastel op papier, 2025

Als er een noodgeval is…

De klimaatconferentie in Belem is net afgelopen, en ook deze COP was geen succes. Althans geen succes voor het klimaat, wel voor eenieder die veel geld met kolen, olie of gas verdient. Alsof mensen die veel geld verdienen met kolen, olie of gas geen stabiel klimaat nodig hebben, maar dat terzijde.

De fossiele lobby heeft met succes voorkomen dat het woordje fossiel in de slottekst werd opgenomen. Het is niet echt een verrassing al zou je hopen dat meer klimaatbewuste landen eindelijk eens met de vuist op tafel slaan en hun eigen weg gaan. Maar daarvoor zijn ze nog te afhankelijk van fossiele brandstoffen, blijkbaar.

Hoe “vang” je deze situatie in een beeld? Ik herinnerde me dat ik jaren geleden wel eens nachtmerries heb gehad, dat er iets ergs gebeurde en ik dringend hulp wilde halen. Maar dat kon niet omdat de 1 onvindbaar was op de telefoon en ik dus geen 112 kon bellen. Of dat de 1 er wel nog was, maar de beltoets ontbrak. Hieruit is het volgende beeld ontstaan.

Wanneer je 112 wilt bellen vanwege een noodsituatie voor de planeet en de lobby voor de fossiele brandstoffen de 1 onklaar heeft gemaakt

When you want to call 911 because of a planetary emergency and the fossil fuel lobby has disabled the 1

Denk aan mij

De jongste generaties gaan nog het langst mee terwijl zij niet mogen stemmen. Met je stem van nu bepaal je mede het beleid van de komende jaren en decennia, bijvoorbeeld bij het klimaatbeleid. Denk daarom bij het uitbrengen van je stem ook aan de het belang van de jongsten.

Collage, 2025

Status en prioriteiten

Op het tot de verbeelding sprekende Paaseiland concurreerden stamhoofden van de verschillende stammen met elkaar om wie de hoogste en mooiste Moai-standbeelden kon laten plaatsen. Dit roept diverse vragen op. Zoals bijvoorbeeld: hadden de middelen om de beelden te maken en plaatsen niet beter kunnen worden besteed? Wat blijft er na verloop van tijd eigenlijk over van de verworven status? En welke overeenkomsten zijn er met de huidige tijd waarin de elite ook vooral onderling om status lijkt te concurreren?

Houtskool, pastelkrijt, papier, 2025

Klimaat en kunst

In het museum Van Bommel Van Dam in Venlo zag ik onlangs deze video met kunst van Willem de Haan. Ik vind het een briljante manier om het maatschappelijk probleem van de klimaatcrisis in één beeld te vangen.

Bij de video hangt het volgende bijschrift:

“Willem de Haan (!996) stelt grote thema’s op een scherpe maar speelse manier aan de kaak. Met absurdistische scènes brengt hij de kijker aan het twijfelen: wat is echt en wat is in scène gezet?
Motor Home maakte hij in 2024 voor het Watersnoodmusem in het Zeeuwse Ouwerkerk om aandacht te vragen voor de stijgende zeespiegel en de kracht van het water. Speciaal voor deze tentoonstelling voer De Haan hier in de Venlo over de Maas. Op het eerste gezicht lijkt het vooral een grappige situatie. Maar doordat het herinnert aan beelden van de watersnoodramp en overstromingen, heeft het ook iets onheilspellends. Het werk stelt een belangrijke vraag: wat zijn de oplossingen voor de toekomst in een wereld bedreigd door klimaatverandering?”

De tentoonstelling heet It’s not a joke en loopt van 1 april 2025 t/m 14 september 2025.

De aarde staat in brand, de aarde smelt

Voor mij is al jaren de vraag hoe ik me tot de klimaatcrisis kan en moet verhouden. Ik heb jarenlang geprobeerd de angst en paniek die ik voel te kanaliseren door middel van het schrijven van artikelen en opinies. Daarvoor heb ik zes jaar in de Haagse gemeenteraad getrokken aan een sterker klimaatbeleid. Ik hoopte dat de overdracht van kennis en inzicht bij meer mensen zou leiden tot een gevoel van zo kan het niet langer, we moeten nu echt wat doen. Dat is sporadisch ook wel gelukt, maar de realiteit is dat we als collectief nog steeds niet uit de startblokken zijn gekomen. Ik schreef een opinie over hoe dat komt: 25+ redenen waarom we zo traag reageren op de klimaatcrisis.

Ik heb lang geworsteld met de vraag welke toon ik in mijn stukken zou kiezen. Meestal dwong ik mezelf om na een aantal dramatische alinea’s te eindigen met een hoopvolle noot. Omdat ik niet ongezellig wilde zijn. En vooral ook omdat ik hoopte dat lezers die hoopvolle noot zouden oppakken om mee aan de slag te gaan.

Maar de waarheid is dat ik weinig hoop op een goede afloop meer voel. Het gemillimeter van de incrementele verandering, die ook nog eens tergend langzaam gaat, wekt vooral de illusie dat we bezig zijn met het oplossen van de klimaatcrisis. Ondertussen rijden we met hoge snelheid op de afgrond af. Dat is de reden dat ik ga stoppen met de spagaat waarin ik mezelf had gemanoeuvreerd.

Vanaf nu ga ik me daarom naast het opschrijven en delen van nieuwe inzichten over de klimaatcrisis ook richten op het delen van mijn emoties. En daarvan zijn er een hoop: verbijstering, teleurstelling, verdriet, woede en angst. Ik heb ontdekt dat het maken van kunst mij daarbij helpt. Even lekker niet in woorden denken maar in beelden. Niet op een toetsenbord rammelen maar met houtskool en pastelkrijt in de weer. Ik kan het iedereen aanraden.

De aarde staat in brand, de aarde smelt.
Pastelkrijt op papier, 2024